Stel dat je vriendin zwanger is, maar de relatie loopt stuk, hoe zit het dan met je rechten als aanstaande vader? Cees Schink had al heel lang een relatie met zijn jeugdliefde toen zij ongepland zwanger raakte. De relatie liep al niet echt lekker en toen de spanningen te hoog opliepen, besloten Cees en zijn vriendin uit elkaar te gaan. Inmiddels heeft zijn ex-partner Cees verteld dat ze een nieuwe vriend heeft met wie ze wil gaan samenwonen. Cees is de vader van het ongeboren kind, hoe zit het met zijn rechten als het kind straks geboren is?

Feit: In het afstammingsrecht is zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij de natuurlijke afstamming. Dat wil zeggen dat de biologische vader ook de juridische vader van het kind moet kunnen worden. Dit kan door erkenning. De moeder moet echter wel toestemming geven voordat de vader zijn kind kan erkennen. Als zij dit weigert, kan de verwekker bij de rechtbank om vervangende toestemming tot erkenning verzoeken. Overigens kan alleen een verwekker om vervangende toestemming verzoeken. Een verwekker is de man die samen met de vrouw het kind op natuurlijke wijze heeft laten ontstaan. Een zaaddonor is weliswaar de biologische vader, maar niet de verwekker van het kind. De rechter zal bij zijn oordeel een belangenafweging maken tussen enerzijds het belang van de verwekker en anderzijds de belangen van het kind en de moeder. Als de belangen van het kind of van de moeder worden geschaad bij erkenning van het kind, zal de rechter de vervangende toestemming niet verlenen. De moeder mag uiteraard geen misbruik maken van haar positie. Als de moeder alleen om de vader een hak te zetten weigert om toestemming te verlenen, zal de rechter eerder geneigd zijn om vervangende toestemming tot erkenning te geven.

Ook al heeft hij geen relatie meer met de moeder van zijn kind, Cees wil toch een vader zijn voor het kind en betrokken zijn bij de verzorging en opvoeding. En hij hoopt dat hij en zijn ex er samen uitkomen. Maar als de erkenning geregeld is, heb je dan ook direct het gezag over het kind?

Feit: Nee, erkenning moet onderscheiden worden van het gezag over het kind. Erkenning betekent dat je juridisch als vader te boek komt te staan, maar dat wil niet zeggen dat je je met de verzorging en opvoeding van het kind mag bemoeien. Het gezag moet je toegekend krijgen door de rechter. Als de erkenning rond is, kunnen Cees en zijn ex samen een verzoekschrift bij de rechtbank (sector kanton) indienen waarin ze vragen om samen te worden belast met het ouderlijk gezag over hun kind. Als dit verzoek wordt ingewilligd, wordt daarvan een aantekening gemaakt in het Gezagsregister. Dit verzoek is wel aan een aantal voorwaarden gebonden. Zo moeten bijvoorbeeld beide ouders meerderjarig zijn, moeten ze allebei bevoegd zijn (niet onder curatele staan) en ze mogen niet al eerder een aantekening in het gezagsregister laten maken voor hetzelfde kind.

Overigens, als Cees’ ex geen toestemming geeft voor erkenning, kan hij naar de rechter stappen en die zal bij zijn beslissing altijd uitgaan van het belang van het kind.